Jolicloud: Εναλλακτικό λειτουργικό Linux με μεγάλη δόση cloud

Το Jolicloud είναι ένα λειτουργικό σύστημα για netbooks, βασισμένο στην έκδοση της Ubuntu για netbooks (Ubuntu Netbook Remix) αλλά και στο... cloud. Το πρώτο είναι μάλλον σαφές τι σημαίνει, το δεύτερο θα το δούμε σε λίγο.

Το Jolicloud δημιουργήθηκε από τον Tariq Krim, ο οποίος βρίσκεται και πίσω από το NetVibes, και το σκεπτικό του είναι να προσφέρει στα στερημένα ισχύος netbooks τη δυνατότητα να αντεπεξέλθουν στις ανάγκες του χρήστη τους, αντλώντας πόρους από το Web. Εάν αυτή η περιγραφή σας φαίνεται κάπως ασαφής, το σύνθημα είναι απλά... cloud, αλλά, είπαμε, αυτό θα το δούμε πιο κάτω.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Εγκαταστήσαμε την έκδοση Private Alpha 2b developer version (Ιούλιος 2009) του Jolicloud (Δεν πρέπει να σας τρομάζει ούτε το private ούτε το alpha. Εάν ενδιαφέρεστε κι εσείς να δοκιμάσετε το λειτουργικό, αρκεί να επισκεφθείτε το site του Jolicloud και να ζητήσετε μια πρόσκληση.) στο netbook Multirama-HT Xpress Book 3G, με τη γνωστή και ιδιαίτερα βολική μέθοδο του live USB stick.

Η πρώτη οθόνη μας προϊδέασε γι' αυτό που θα ακολουθούσε. Μπροστά μας είχαμε τη συνήθη διαδικασία εγκατάστασης της (K)ubuntu, η οποία ολοκληρώθηκε αρκετά γρήγορα, αφού δημιουργήσαμε ένα τρίτο partition για το νέο μας λειτουργικό (ναι, το netbook των Multirama τρέχει αυτή τη στιγμή τρία λειτουργικά :-) ). (Σημείωση: Με κλικ πάνω στις εικόνες μπορείτε να τις δείτε σε μεγαλύτερο μέγεθος.)

Μετά την επανεκκίνηση και την επιλογή του Jolicloud από το boot menu, η οθόνη που μας υποδέχθηκε, είχε έντονες ομοιότητες με την Ubuntu Netbook Remix, με το μενού στα αριστερά, τα folders μας και τα αποθηκευτικά μέσα στα δεξιά και το υπομενού Favorites ήδη ανοικτό στο κέντρο.

Εδώ εμφανίζεται το πρώτο νέο στοιχείο, ένα εικονίδιο με τον τίτλο Get Started.

Προϋπόθεση για όσα θα ακολουθήσουν, είναι η σύνδεση του netbook στο Internet, πράγμα που έγινε άμεσα και χωρίς πρόβλημα, τόσο ενσύρματα όσο και ασύρματα, με ένα κλικ στο τρίτο εικονίδιο, στο επάνω δεξί μέρος της οθόνης.

Συνεχίσαμε με κλικ στο Getting Started και δημιουργήσαμε ένα λογαριασμό στα web services του Jolicloud, χωρίς τα οποία το λειτουργικό χάνει το κύριο πλεονέκτημά του, τη στήριξή του στο Web.

Φυσικά, είχαμε την περιέργεια να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε με αυτό το λογαριασμό. Με κλικ στο γαλάζιο συννεφάκι που βρίσκεται επίσης στο επάνω δεξιά μέρος της οθόνης, εμφανίζεται η "πύλη" μας προς Web, το MyJolicloud, από όπου μπορούμε να πληροφορηθούμε εάν υπάρχουν updates για το Jolicloud (εμφανίζεται σχετικό μήνυμα στη σελίδα Notifications του Dashboard), να ενημερώσουμε το λειτουργικό (μέσω της σελίδας Updates), να εγκαταστήσουμε νέες εφαρμογές (σελίδα Applications), και να τροποποιήσουμε το προφίλ μας στο δίκτυο του Jolicloud (σελίδα Settings). Στο MyJolicloud υπάρχει και μια σελίδα με τίτλο Labs, η οποία προς το παρόν είναι ανενεργή, αλλά μας κάνει να υποπτευόμαστε ότι σύντομα θα έχουμε κι άλλα πράγματα να δοκιμάσουμε.

Το interface τόσο για τα updates όσο και για την εγκατάσταση των εφαρμογών, είναι απλό και διαισθητικό (λείπει ωστόσο ένα στοιχείο ένδειξης της προόδου μιας εγκατάστασης/ενημέρωσης), οι εφαρμογές είναι χωρισμένες σε κατηγορίες ανάλογα με τη χρήση τους και η εγκατάσταση γίνεται με ένα κλικ πάνω στην εφαρμογή που θα επιλέξουμε (πίσω από το διαφορετικό αυτό interface την όλη διαδικασία αναλαμβάνει ο package manager της Ubuntu).

Στην εικόνα μπορείτε να δείτε εγκατεστημένο και τοποθετημένο στην κατηγορία Office, τον επεξεργαστή κειμένου του OpenOffice, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε για τη σύνταξη του κειμένου που διαβάζετε. Το πορτοκαλί συμβολάκι στην επάνω δεξιά γωνία του εικονιδίου του σημαίνει ότι πρόκειται για εφαρμογή που εγκαταστήσαμε εμείς και όχι για κάποια που ήρθε μαζί με το λειτουργικό σύστημα.

Πέρα, όμως, από τις γνωστές μας εφαρμογές, που εγκαθίστανται στο σκληρό δίσκο του netbook και που αυτή τη στιγμή είναι σχετικά λίγες, το Jolicloud έρχεται στο σημείο αυτό να παρουσιάσει τη δεύτερη πρωτοτυπία του, για την οποία είναι βέβαιο ότι πολλοί χρήστες θα το ευγνωμονούν. Χρησιμοποιώντας το Prism της Mozilla, οι δημιουργοί του λειτουργικού έχουν ήδη μετατρέψει διάφορες online υπηρεσίες/εφαρμογές και σελίδες web σε ανεξάρτητες εφαρμογές, που δεν τρέχουν πια μέσα στον browser αλλά αυτόνομα από το desktop. To Jolicloud έχει μάλιστα την "εξυπνάδα" να τις τοποθετηθεί και στις ανάλογες κατηγορίες στο μενού έναρξής του. Σχεδόν καθημερινά, στις "εφαρμογές" προστίθενται νέες, που εμπλουτίζουν το netbook σας με νέες δυνατότητες, όταν βέβαια έχετε πρόσβαση στο Internet...

Στην εικόνα μπορείτε να δείτε πώς φαίνεται το Twitter εκτός browser, ως εφαρμογή Prism.

Και σε αυτή την πολύ πολύ πρωτότυπη ιδέα έγκειται η μεγάλη αδυναμία του Jolicloud, τουλάχιστον όσον αφορά τους Έλληνες χρήστες. Μια και στην Ελλάδα δεν μπορούμε να θεωρούμε δεδομένο ότι παντού και πάντα θα έχουμε πρόσβαση σε κάποιο δίκτυο, θα πρέπει να έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε τη δουλειά μας χωρίς το... ευλογημένο Web. Από αυτή την άποψη, θεωρούμε σημαντική την απουσία του GIMP ή έστω κάποιας άλλης, λιγότερο απαιτητικής, "τοπικής" εφαρμογής επεξεργασίας εικόνας, έστω και εάν αυτή η εργασία είναι ούτως ή άλλως ένα... μαρτύριο στη μικρή οθόνη ενός netbook. Βέβαια, το Jolicloud είναι ακόμη σε φάση alpha, οπότε υπάρχουν ελπίδες το κενό αυτό να καλυφθεί στο μέλλον.

Όπως ήδη αναφέραμε, το λειτουργικό διαθέτει το δικό του κοινωνικό δίκτυο, του οποίου η χρησιμότητα ελέγχεται, αφού το μόνο που μπορείτε να κάνετε, είναι να εντοπίσετε κάποιους χρήστες του Jolicloud, να δηλώσετε ότι θέλετε να τους παρακολουθείτε και έτσι να μαθαίνετε ποια εφαρμογή έχουν εγκαταστήσει. Οι δημιουργοί του Jolicloud δεν έχουν αποκαλύψει ακόμη, εάν έχουν κάποια άλλα σχέδια για το δίκτυο αυτό.

Όσον αφορά τις υπόλοιπες λειτουργίες του (π.χ. διαχείριση συστήματος), το Jolicloud δεν παρουσιάζει τίποτε διαφορετικό από την Ubuntu Netbook Remix και αυτό σημαίνει παράθυρα εφαρμογών μονίμως μεγιστοποιημένα εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων (π.χ. το Pidgin δεν τρέχει σε μεγιστοποιημένο παράθυρο), task bar και system tray στο επάνω μέρος της οθόνης, με μικρά αλλά ιδιαίτερα ευδιάκριτα εικονίδια για τις ανοικτές εφαρμογές, άμεση αναγνώριση των περιφερειακών USB που συνδέσαμε (μεταξύ των οποίων ένας USB card reader και δύο μικρά ηχεία USB) και, φυσικά, απόλυτη σταθερότητα (Alpha είπατε; Ποια alpha; Το σύστημα της δοκιμής μας λειτουργεί και χρησιμοποιείται συνεχώς εδώ και επτά ώρες χωρίς πρόβλημα και με οκτώ εφαρμογές ανοικτές.)

Συνολικά, το Jolicloud συνιστά μια ιδιαίτερα έξυπνη και πρωτότυπη, λόγω της γέφυράς του με το Web, υλοποίηση της Ubuntu Netbook Remix, που θα παραμείνει στο σκληρό δίσκο του Multirama-HT Xpress Book 3G (δε θέλετε να σας ενημερώνουμε για τις εξελίξεις;), γιατί απέδειξε ήδη ότι μπορεί να τα βγάλει μια χαρά πέρα με τις εργασίες, για τις οποίες προορίζεται ένα netbook.

Με την επιφύλαξη της ελλιπούς κάλυψης των ελληνικών πόλεων με ασύρματα δίκτυα (μην ξεχνάτε ότι δεν αγοράζουμε netbook, για να το έχουμε συνδεδεμένο στο ενσύρματο δίκτυο της εταιρείας μας, αλλά για να το χρησιμοποιούμε καθ' οδόν), σας συνιστούμε ανεπιφύλακτα να το δοκιμάσετε, ακόμη κι αν δεν έχετε χρησιμοποιήσει ποτέ Linux (ή μάλλον, ιδιαίτερα εάν δεν έχετε χρησιμοποιήσει ποτέ Linux). Θα εκπλαγείτε από την απλότητα και την ευχρηστία του.